Het tijdschrift LIBELLE kopte recent ‘Neem je ze bij je in huis of niet ?’

In het artikel wordt aandacht besteed aan de vraag ‘hoe omgaan met hulpbehoevende ouders’. Over de moeilijkheid voor ouders om te aanvaarden dat ze ‘ouder’ en ‘hulpbehoevend’ worden, de spanningen tussen kinderen over wie wat bijdraagt in de zorg voor de ouders, …tot de noodzaak van (tijdelijke) opvang in een rusthuis. Naast de fysieke en psychische impact die de zorg voor ouders met zich brengt, vormt de geografische afstand tussen ouders en kinderen, en de mogelijkheid om de zorg voor het eigen gezin te combineren met de zorg voor de ouders vaak een belangrijk struikelblok in de aanloop naar het aan anderen uitbesteden van de zorg voor ouders.


Zorgwonen of kangoeroewonen kan hier een oplossing bieden.

Naast een weloverwogen beslissing geldt er ook een wettelijk kader waarmee rekening moet worden gehouden.

De algemene regel…en de uitzondering van het zorgwonen

Een woning opsplitsen, of in een gebouw het aantal woongelegenheden die bestemd zijn voor de huisvesting van een gezin of een alleenstaande wijzigen, is vergunningsplichtig.

Of met andere woorden : in je huis een afzonderlijke woon- en leefruimte afscheiden en inrichten voor vrienden of hulpbehoevende familieleden vereist in principe een voorafgaande stedenbouwkundige vergunning.

In zoverre evenwel een ondergeschikte wooneenheid wordt gerealiseerd met het oog op de creatie van een vorm van ‘zorgwonen’ geldt er enkel een meldingsplicht bij de gemeente, op voorwaarde dat de ondergeschikte wooneenheid verwezenlijkt wordt binnen het bestaande bouwvolume van de woning en er aldus geen uitbreiding plaatsvindt.

Wat is een zorgwonen ?

Zorgwonen of kangoeroewonen is het creëren van één kleinere woongelegenheid binnen een bestaande woning zodat maximaal twee oudere of hulpbehoevende personen kunnen inwonen.

Om een zorgwoning te creëren moet de eigendom, of ten minste de blote eigendom van de hoofd-wooneenheid en de ondergeschikte wooneenheid aan dezelfde eigenaar toebehoren.

Ook een huurwoning kan in aanmerking komen als zorgwoning, maar de eigenaar moet hiervan wel op de hoogte zijn en zijn goedkeuring geven

De ondergeschikte wooneenheid, waarbij de ruimten die gedeeld worden met de hoofdwooneenheid niet worden meegerekend, mag ten hoogste een derde uitmaken van het bouwvolume van de volledige woning.

Het realiseren van de ondergeschikte wooneenheid gebeurt met het oog op het huisvesten van :

  1. Hetzij ten hoogste 2 ouderen van 65 jaar of ouder 
  2. Hetzij ten hoogste 2 hulpbehoevende personen (personen met een handicap, personen die in aanmerking komen voor een vergoeding van de Vlaamse zorgverzekering, personen met een nood aan ondersteuning om zich in het thuismilieu te kunnen handhaven)
  3. Hetzij de zorgverlener indien de personen, vermeld in punt 1 of 2, gehuisvest blijven in de hoofdwooneenheid

Van zodra één van de ouderen 65 of ouder is, is voldaan aan deze wetgeving.

Alles op een rijtje : Vergunning nodig of niet ?

Je ouders in huis opnemen zonder verbouwingswerken uit te voeren vereist geen vergunning, noch een melding.

Je huis opsplitsen of een afzonderlijk woongedeelte creëren voor je ouders vereist wel een voorafgaande vergunning, tenzij  er sprake is van ‘zorgwonen’ zoals hierboven uiteen gezet. In dat geval geldt enkel een voorafgaande meldingsplicht bij de gemeente.

Opgelet : zorgwonen omvat het creëren van één kleinere woongelegenheid ‘binnen’ een bestaande woning. Wordt de bestaande woning in omvang uitgebreid dan dient voorafgaand eveneens een vergunning te worden bekomen.

Als een bestaande zorgwoning, na het beëindigen van de zorgsituatie, terug aangewend wordt voor de huisvesting van één gezin, dan dient dit opnieuw gemeld te worden bij de gemeente.

Wenst u de gesplitste woning na het beëindigen van de zorgsituatie alsnog te bestemmen voor een ander gezin, of voor het huisvesten van vrienden of kennissen ? Dan herleeft de vergunningsplicht en dient u voorafgaand een vergunning te bekomen.

Opname in het Rijksregister

Alle inwoners moeten in het Rijksregister worden opgenomen. In het geval van ‘zorgwonen’ is daarvoor een speciale code voorzien. Dit kan in sommige gevallen financieel voordelig zijn.

Tot slot nog dit : Naar een Toekomst van Mobiele Zorg

De Vlaamse overheid werkt op dit ogenblik aan een proefproject rond mobiele mantelzorgwoningen. De bedoeling is flexibele woonoplossingen te ontwikkelen die rekening houden met het tijdelijk karakter van de zorgband. Het gaat om duurzame woningbouwelementen die kunnen worden opgenomen en verplaatst. Ze worden volledig op maat van de zorgvrager en zijn behoeften ingericht in het atelier en worden op één dag geplaatst naast je huis of in de tuin, zonder dat dure, tijdrovende en stresserende verbouwingen moeten worden uitgevoerd.

Na afloop van de zorgband, kan dit woonbouwelement worden hergebruikt voor een andere zorgvrager, dit in tegenstelling tot verbouwingen, dewelke een permanent karakter hebben. Door middel van dit woonbouwelement behoudt de zorgvrager zijn autonomie, en de mantelzorger en zijn gezin hun privacy.

Het toepassingsgebied van het concept is niet beperkt tot de huisvesting van zorgvragers op private kavels maar kan ook worden toegepast in publieke ruimten en bij zorginstellingen.

Vandaag de dag wordt zowel het organisatorisch (aanvraag, plaatsing,…), juridisch, fiscaal als financieel plaatje onder de loep genomen. Ook op het vlak van ruimtelijke ordening zal het concept een nieuwe plaats innemen.

Wilt u meer weten over de stand van zaken van dit nieuwe innoverende concept, of overweegt u om een gedeelte van uw woning om te vormen tot zorgwoning, of een nieuwe kangoeroewoning op te richten ? Onze specialisten helpen u graag op weg.

 

 

Nieuwsbrief

Via onderstaand formulier kunt u zich inschrijven voor onze nieuwsbrief.